Akülü tekerlekli sandalyeler, uygun kullanıcı ve erişilebilir çevre bir araya geldiğinde bu sorunun günlük yaşamdaki ağırlığını azaltabilir. Bir yere ulaşmayı kolaylaştırırken kişinin kendi zamanını planlamasına da yardımcı olabilir.
Bu nedenle bir sandalyeyi değerlendirirken yalnızca motoruna, aküsüne ve hızına bakmak yeterli değildir. Asıl mesele, kullanıcının yapmak istediği hangi işleri kolaylaştırdığıdır.
Akülü tekerlekli sandalye günlük yaşamda neyi değiştirir?
Bir odadan diğerine geçmek, iş yerindeki masaya yaklaşmak veya mahallede kısa bir gezintiye çıkmak dışarıdan küçük işler gibi görünebilir. Oysa bu hareketleri kendi kararınızla gerçekleştirebilmek, günün nasıl geçeceğini etkiler.
Motorlu hareket desteği, manuel sandalyeyi sürmekte zorlanan bir kullanıcının bazı mesafeleri daha az fiziksel çabayla katetmesine yardımcı olabilir. Bunun günlük karşılığı, yolculuk sırasında harcanan çabanın azalması ve yapılacak etkinliğe daha fazla enerji ayrılabilmesidir.
Ancak her model aynı ortamda aynı kolaylığı sağlamaz. Dar bir evde dönüş alanı, dışarıda ise zemin ve güzergah özellikleri belirleyici olabilir.
Bağımsızlık, her şeyi yardımsız yapmak anlamına mı gelir?
Bağımsızlık yalnızca yardım almadan hareket etmek değildir. Ne zaman dışarı çıkacağınıza, nereye gideceğinize ve hangi konuda destek isteyeceğinize karar verebilmeniz de bunun parçasıdır.
Bir kullanıcı araca geçerken destek alabilir, ancak gittiği yerde kendi başına hareket edebilir. Başka biri ev içinde bağımsızken dışarıda refakat tercih edebilir. Bunlar birbirinden daha değerli veya daha başarılı kullanım biçimleri değildir.
Doğru hedef, herkes için aynı bağımsızlık düzeyini beklemek yerine kişinin kendi yaşamında önem verdiği işleri kolaylaştırmaktır.
Sosyal hayata katılmak için sandalye tek başına yeterli mi?
Arkadaşlarla buluşmak, eğitim almak, çalışmak ve alışveriş yapmak herkesin günlük yaşamının parçasıdır. Tekerlekli sandalye bu etkinliklere erişimi destekleyebilir. Dünya Sağlık Örgütü de uygun sandalyenin hareketlilik, kişinin yaşamı üzerindeki kontrolü ve toplum hayatına katılım açısından önemini vurgular.
Bununla birlikte girişinde basamak bulunan bir iş yeri veya araçla kapatılmış bir rampa, iyi bir sandalyenin sağlayabileceği faydayı sınırlar. Erişilebilirlik, yalnızca kullanıcının doğru ürünü seçmesiyle çözülecek bir konu değildir.
Bir buluşma planlarken mekanın girişini, masa düzenini ve tuvalet erişimini önceden öğrenmek, son anda yaşanabilecek belirsizlikleri azaltabilir.
Kişiye uygun sandalye seçerken hangi sorular sorulmalı?
Seçime ürün listesinden önce günlük yaşamınızı düşünerek başlayın:
Sandalyeyi evde mi, dışarıda mı, her iki ortamda mı kullanacağım?
Evdeki en dar kapıdan geçebilecek mi?
Gün içinde ne kadar süre oturacağım?
Oturma genişliği, sırt desteği ve ayaklıklar bana uygun mu?
Kumandaya rahat ulaşabiliyor muyum?
Düzenli olarak otomobile yüklemek gerekecek mi?
Bakım veya arıza durumunda nereden destek alacağım?
Özel oturma ve duruş desteği ihtiyacı varsa değerlendirmeye ilgili sağlık profesyonelini dahil etmek önemlidir. Mümkünse ürünü gerçek kullanım ortamınıza benzeyen bir yerde deneyin. Kağıt üzerindeki ölçüler kadar, masaya yaklaşabilmek veya dar bir alanda dönebilmek de kararınızı etkiler.
Kullanıcı yakınları nasıl destek olabilir?
Seçim sırasında soruları doğrudan kullanıcıya yöneltin. Sandalyeyi taşıyan kişinin ihtiyaçları da önemlidir; ancak gün boyunca sandalyede oturacak kişinin konforu ve tercihleri kararın merkezinde olmalıdır.
Kullanıcıya zaman tanımak, kumandayı öğrenirken acele ettirmemek ve yardım etmeden önce sormak yararlıdır. Destek vermenin en iyi yolu bazen işi devralmak değil, kişinin kendi yöntemini geliştirmesine alan açmaktır.
Sık sorulan sorular
Akülü sandalye sadece hiç yürüyemeyen kişiler için mi kullanılır?
Hayır. Yürüme mesafesi sınırlı olan veya hareket sırasında fazla yorulan kişiler de ihtiyaçlarına göre sandalye kullanabilir. Uygunluk kişisel değerlendirmeyle belirlenmelidir.
Sandalye kullanmaya alışmak zaman alır mı?
Kontrolleri öğrenme süresi kişiden kişiye değişir. İlk denemeleri uygun hız ayarında, düz ve engellerden arındırılmış bir alanda yapmak öğrenmeyi kolaylaştırabilir.
En pahalı model en uygun seçenek midir?
Fiyat tek başına uygunluğu göstermez. Kullanıcının ölçülerine, oturma ihtiyacına, yaşadığı çevreye ve taşıma düzenine uyan model daha anlamlı bir seçimdir.