Eylül başında 160 seviyesinin üzerine çıkan USD/JPY, ardından hızla gerileyerek 7 Eylül'de 154,05 civarını gördü. Yen böylece yaklaşık yedi ayın en güçlü seviyelerine ulaştı. Bu hareket yalnızca doların zayıflamasıyla açıklanmıyor. Piyasa, Japonya Merkez Bankası'nın (BOJ) faiz politikasını ve uzun süredir yenin değer kaybına göre kurulan pozisyonların hâlâ sürdürülebilir olup olmadığını yeniden değerlendiriyor.
Japonya'dan gelen son enflasyon verileri faiz artışı beklentilerini güçlendirirken, ABD tahvil getirilerindeki yükseliş doları desteklemeye devam ediyor. Yani USD/JPY'nin iki tarafında da faiz beklentileri değişiyor ve ABD-Japonya faiz farkı yeniden fiyatlanıyor. Yen güçlenmeye devam ederse, düşük faizli yen üzerinden kurulan carry trade pozisyonlarında çözülme hızlanabilir. Bu nedenle önümüzdeki dönemde BOJ, Fed, ABD tahvil getirileri ve carry trade hareketleri USD/JPY traderlarının yakından izleyeceği başlıca sinyaller olacak.
USD/JPY'de Volatilite Neden Arttı?
Yendeki hareket son günlerde oldukça hızlı gerçekleşti. USD/JPY 7 Eylül'de 154,05 civarına kadar gerilerken yen yaklaşık yedi ayın en güçlü seviyesine ulaştı. Piyasada BOJ'un faizleri artırmaya devam edeceği beklentisinin güçlenmesi, uzun süredir yenin değer kaybına göre pozisyon alan traderları daha temkinli olmaya itti. Bazı pozisyonların azaltılması da yendeki toparlanmayı hızlandırdı.
Ancak dolar aynı ölçüde zayıflamadı. ABD'deki enflasyon baskısının sürmesi ve tahvil getirilerinin yeniden yükselmesi dolara destek verdi. ABD 10 yıllık tahvil getirisi bir ara %5 seviyesine yaklaştı. Bu nedenle son dönemde USD/JPY hareketlerinde sık görülen bir tablo ortaya çıktı: BOJ beklentileri yeni güçlendirirken, ABD faiz beklentilerindeki yükseliş doların kayıplarının bir bölümünü geri almasını sağlıyor.
Traderların şu anda asıl baktığı nokta, ABD ve Japonya'daki faiz beklentilerinden hangisinin daha hızlı değiştiği. BOJ daha güçlü faiz artışı sinyalleri verirse yen yeni alımlar görebilir. ABD enflasyonu yüksek kalır ve tahvil getirileri yükselmeye devam ederse bu kez dolar öne çıkabilir. Bu çekişme sürdükçe USD/JPY'deki oynaklığın kısa sürede ortadan kalkması zor görünüyor.
BOJ Politikası Yen İşlemlerini Nasıl Değiştiriyor?
Yen açısından soru artık yalnızca "BOJ faiz artıracak mı?" değil. Piyasa, Japonya'da faizlerin ne kadar yükselebileceğini ve artışların hangi hızda devam edeceğini anlamaya çalışıyor. 11 Eylül'de yayımlanan son haberler, BOJ'un bir sonraki adımda politika faizini 25 baz puan artırarak %1,25'e çıkarabileceğine işaret ediyor. Böyle bir karar, üç ay içindeki ikinci faiz artışı olacak ve Japonya'da politika faizini 31 yılın en yüksek seviyesine taşıyacak.
Bu değişim yen işlemleri açısından önemli. Uzun süre USD/JPY'deki yükselişi destekleyen temel dinamik oldukça açıktı: Japonya'da faizler çok düşük, ABD'de ise çok daha yüksekti. Bu ortam dolar tutmayı ve yen satmayı cazip hale getiriyordu. Şimdi ise bu avantaj daralmaya başladı. Japonya'da ağustos ayı toptan enflasyonunun yıllık %7,6'ya yükselmesi, BOJ'un tek bir faiz artışıyla yetinmeyebileceği beklentisini güçlendirdi. Yenin iki haftadır değer kazanması da bazı yatırımcıların pozisyonlarını şimdiden değiştirdiğini gösteriyor.
Japonya'da Faiz Artışı Beklentisi USD/JPY'yi Neden Etkiliyor?
Traderlar açısından kritik nokta faiz artışının kendisinden çok ABD ile Japonya arasındaki faiz farkının ne yönde hareket edeceği. BOJ faizleri artırmaya devam ederken ABD tarafındaki faiz beklentileri aynı hızda yükselmezse, dolar tutup yen satmanın sağladığı getiri avantajı azalıyor.
Bu yüzden yen, BOJ resmi kararını açıklamadan önce de hareket edebiliyor. Piyasa enflasyon, ücretler, merkez bankası açıklamaları ve tahvil getirilerine bakarak gelecekteki adımları önceden fiyatlıyor. BOJ daha sıkı bir politika mesajı verirse USD/JPY üzerinde yeni satış baskısı oluşabilir. Buna karşılık faiz artışı zaten fiyatlara büyük ölçüde yansımışsa ve BOJ sonraki adımlar konusunda temkinli davranırsa, yen kısa vadede kazançlarının bir kısmını geri verebilir.
Fed ve ABD Tahvil Getirileri Neden Aynı Derecede Önemli?
USD/JPY'yi takip ederken yalnızca BOJ'a bakmak yeterli değil. Doların son dönemde yeniden destek bulmasının önemli nedenlerinden biri ABD faiz beklentileri ve tahvil getirilerindeki yükseliş. 11 Eylül'de ABD 10 yıllık tahvil getirisi %4,96 civarına çıkarak %5 sınırına yaklaştı. Aynı dönemde ağustos ayı ABD üretici fiyatları aylık %0,4 yükselirken, Fed'in eylül ayında 25 baz puanlık faiz artışına gideceği beklentisi yaklaşık %71'e çıktı.
Bu tablo, BOJ beklentileri yeni desteklese bile USD/JPY'nin neden kesintisiz şekilde gerilemediğini açıklıyor. ABD tahvil getirileri yüksek kaldığı sürece doların da güçlü kalması için bir neden var. Bu yüzden traderlar BOJ açıklamalarının yanında dolar endeksinin ve ABD tahvil getirilerinin aynı yönde hareket edip etmediğini de yakından izliyor.
Hangi ABD Verileri USD/JPY'de Sert Hareketlere Yol Açabilir?
Son veriler piyasanın ne kadar hızlı tepki verebildiğini gösterdi. ABD'de ağustos ayında tarım dışı istihdam 162 bin kişi arttı ve 56 bin olan piyasa beklentisinin belirgin şekilde üzerinde gerçekleşti. Verinin ardından iki yıllık ABD tahvil getirileri yükselirken Fed'in faiz artıracağı yönündeki beklentiler de güçlendi.
Sıradaki önemli başlıklardan biri enflasyon. Piyasa Fed'in bir sonraki hamlesi konusunda hâlâ tam bir fikir birliğine ulaşmış değil. Beklentinin üzerinde bir TÜFE verisi tahvil getirilerini ve doları hızla yukarı çekebilir. Enflasyonda belirgin bir yavaşlama ise doların faiz desteğini zayıflatabilir. USD/JPY traderları için önemli olan tek bir TÜFE veya istihdam rakamı değil; bu verilerin Fed'in sonraki adımına ilişkin beklentileri değiştirip değiştirmediği.
Yen Carry Trade İşlemlerinde Dengeler Değişiyor mu?
Düşük faizler, yeni uzun yıllardır küresel carry trade işlemlerinin en önemli fonlama para birimlerinden biri haline getirdi. Traderlar düşük maliyetle yen borçlanıp bu parayı dolar, Avustralya doları veya daha yüksek getiri sunan diğer varlıklara yönlendirebiliyordu. Faiz farkı yeterince yüksek kaldığı ve yen aniden değer kazanmadığı sürece bu strateji cazipti.
Şimdi ise bu iki koşul da eskisi kadar güçlü değil. BOJ'un para politikasını sıkılaştırması yenle borçlanmanın maliyetini artırıyor. Yenin değer kazanması ise yen satarak pozisyon alan traderların kur tarafında zarar etmesine yol açabiliyor. Kısacası, yıllardır çalışan "yen borçlan, yüksek getirili varlık al" işlemi artık daha fazla risk taşıyor.
Carry Trade Pozisyonlarının Kapanması Yendeki Hareketi Neden Büyütebilir?
Bir trader carry trade pozisyonundan çıktığında genellikle önce satın aldığı varlığı satıyor, ardından borcunu kapatmak için yeniden yen alıyor. Bu işlem yen için ek talep yaratıyor. Benzer pozisyonlar aynı anda kapatılmaya başlarsa süreç kendi kendini hızlandırabilir: yen yükseldikçe daha fazla pozisyon baskı altında kalır, pozisyonlar kapandıkça yeni yen alımları gelir.
Bu nedenle carry trade çözülmesi USD/JPY'deki kısa vadeli hareketleri büyütebilir. Döviz piyasasında işlem yapanlar açısından artık yalnızca BOJ'un faiz artırıp artırmayacağı değil, yen üzerinden kurulan pozisyonlarda daha geniş çaplı bir geri çekilme başlayıp başlamadığı da önemli. Böyle bir para akışı hızlandığında USD/JPY, tek başına bir ekonomik verinin yaratacağından çok daha sert hareket edebilir.
USD/JPY Traderları Şimdi Hangi Sinyalleri İzliyor?
USD/JPY'yi etkileyen çok sayıda veri var ancak hepsini aynı ağırlıkta takip etmek gerekmiyor. Şu anda fiyatın yönünü hızlı şekilde değiştirebilecek başlıca unsurlar BOJ'un vereceği mesajlar, ABD tahvil getirileri ve piyasadaki yen kısa pozisyonlarının azalmaya devam edip etmediği. Özellikle BOJ ve Fed toplantıları yaklaşırken piyasa çoğu zaman kararı beklemek yerine beklentiyi önceden fiyatlıyor.
İlk olarak BOJ'un piyasadan daha şahin bir mesaj verip vermeyeceğine bakılacak. Bir sonraki faiz artışı büyük ölçüde fiyatlanmış durumda. Bu nedenle 25 baz puanlık bir artış gerçekleşirse, yenin asıl tepkisini Kazuo Ueda'nın sonraki faiz artışlarının hızına ilişkin açıklamaları belirleyebilir. BOJ içinde gelecekteki faiz artışlarının temposu konusunda farklı görüşlerin bulunması da toplantı sonrasındaki mesajları daha önemli hale getiriyor.
İkinci önemli gösterge ABD tahvil getirileri. ABD 10 yıllık tahvil getirisi son dönemde %5 sınırına yaklaşırken Fed'in yeniden faiz artırabileceği beklentisi de güçlendi. TÜFE gibi veriler getirileri daha yukarı taşırsa dolar destek bulmaya devam edebilir. Getiriler hızlı şekilde gerilerse USD/JPY üzerindeki yukarı yönlü destek de zayıflayabilir.
Bir diğer önemli konu Japon hükümetinin kur hareketlerine yaklaşımı. Japonya geçmişte yeni desteklemek için büyük çaplı döviz müdahaleleri yaptı. Yen yeniden hızlı değer kaybederse resmi açıklamalar veya yeni bir müdahale ihtimali kısa vadede piyasanın yönünü aniden değiştirebilir.
Bu nedenle önümüzdeki dönemde birkaç başlığa odaklanmak daha anlamlı: BOJ'un sonraki faiz artışlarına ilişkin mesajları, ABD enflasyon ve istihdam verileri, tahvil getirileri, ABD-Japonya faiz farkı ve yen kısa pozisyonlarının çözülmeye devam edip etmediği. Bunlar, tek başına belirli bir fiyat hedefini tahmin etmeye çalışmaktan daha fazla bilgi verebilir.
USD/JPY'deki Yüksek Volatilite Devam Edecek mi?
Kısa vadede USD/JPY'nin tamamen sakinleşmesi zor görünüyor. Piyasayı hareket ettiren ana başlıkların hiçbiri henüz kapanmış değil. BOJ'un faiz artışı süreci devam ediyor, Fed'in sonraki adımı konusunda belirsizlik sürüyor, ABD tahvil getirileri ve iki ülke arasındaki faiz farkı değişmeye devam ediyor. Carry trade pozisyonları da yendeki hareketlere göre yeniden ayarlanıyor.
Üstelik bundan sonraki hareketin tek yönlü olması gerekmiyor. BOJ daha güçlü faiz artışı sinyalleri verirse yen destek bulabilir. ABD enflasyonu yüksek kalır ve tahvil getirileri yeniden yükselirse dolar kısa sürede güç kazanabilir. Buna olası bir Japonya müdahalesi de eklendiğinde USD/JPY'de hızlı yön değişimleri görülmesi şaşırtıcı olmayacaktır.
Bu nedenle tek bir yöne erken pozisyon almaktan ziyade BOJ'un mesajlarını, Fed faiz beklentilerini, ABD tahvil getirilerini, ABD-Japonya faiz farkını ve carry trade pozisyonlarındaki değişimi birlikte izlemek daha anlamlı. Bu göstergeler aynı anda hareket etmeye devam ettiği sürece USD/JPY'deki yüksek volatilitenin de gündemde kalması muhtemel.