Gaziantepli İhracatçılar İngiltere'de Şirket Kurarak Ne Kazanıyor?

Gaziantep yıllardır Türkiye'nin ihracat haritasında ilk sıralarda duruyor. Halı, tekstil, gıda, makine ve plastik sektörleri yurt dışına düzenli mal gönderiyor. Üretim tarafında sorun yaşanmıyor, zorlanılan yer satışın kurumsal altyapısı oluyor.

Yurt dışındaki alıcı kayıtlı bir tüzel kişiden fatura istiyor. Uluslararası ödeme sağlayıcıları desteklediği ülkelerde kurulu şirket arıyor. Gümrük idaresi ise sevkiyattan kimin sorumlu olduğunu soruyor. Üç ihtiyacın da pratik cevabı yurt dışında kurulu bir şirket oluyor ve Türkiye'den kurulanlar arasında İngiltere şirket kurma yolu uzun süredir ilk sırada duruyor.

Aşağıda süreci uçtan uca ele aldık. Şartlardan şirket türlerine, harçlardan vergi dilimlerine, gümrük kimliğinden yıllık yükümlülüklere kadar.

İngiltere'de şirket kurmak için hangi şartlar aranıyor?

Şart listesi çoğu kişinin sandığından kısa. Dokuz maddeden oluşuyor ve hiçbiri vatandaşlık ya da ikamet gerektirmiyor.

En az bir direktör gerekiyor. Direktörün 16 yaşını doldurmuş olması yeterli, uyruk şartı aranmıyor. En az bir hissedar gerekiyor ve aynı kişi hem tek direktör hem tek hissedar olabiliyor. Türkiye'den kuranların büyük çoğunluğu ikili yapıyı kullanıyor. Hisselerin yüzde 25'inden fazlasına sahip olanlar ayrıca önemli kontrol sahibi kişi olarak sicile bildiriliyor.

Kimlik doğrulama listenin en yeni maddesi. Economic Crime and Corporate Transparency Act kapsamında 18 Kasım 2025'ten itibaren şirket kuran ve direktör olarak atanan herkesin kimliğini doğrulatması zorunlu hale geldi. Doğrulama tamamlanmadan tescil başvurusu yapılamıyor.

Kalan maddeler adres ve kayıt tarafında toplanıyor. Birleşik Krallık sınırları içinde uygun bir kayıtlı ofis adresi zorunlu, Türkiye adresi kullanılamıyor. Direktör hizmet adresi, kayıtlı e-posta adresi, müsait bir şirket ismi, faaliyet alanını gösteren SIC kodu ve asgari 1 sterlin sermaye listeyi tamamlıyor. Şart listesinin tamamını, paket içeriklerini ve kuruluş sonrası yükümlülüklerin takvimini bir arada görmek isteyenler İngiltere şirket kurma sayfasından başlayabilir.

Gerekli sanılıp aslında gerekmeyenler neler?

Listenin ikinci yarısı çoğu okuru rahatlatıyor.

Sağ sütun sık sorulan soruların çoğunu kapatıyor. Muhasebeci tutmak kuruluş şartı değil. Birleşik Krallık banka hesabı da kuruluş şartı değil, şirket kurulduktan sonra açılıyor.

Kısıtlı gruplar ise net tanımlanmış. 16 yaşından küçükler, diskalifiye edilmiş direktörler, tahliye edilmemiş müflisler, yaptırım kapsamındaki kişiler ve denetçiler şirket kuramıyor. Kısıtlamalar dışında kalan herkes için kapı açık, Türkiye'de şirketi olan bir sanayici İngiltere'de de kurabiliyor.

Hangi şirket türü ihracatçıya uygun?

İngiltere'de dört ana yapı bulunuyor. Private Limited Company, Limited Liability Partnership, Sole Trader ve Public Limited Company.

Türkiye'den kuranların tercihi neredeyse tamamen Private Limited Company yönünde, kısaca Ltd. Sebebi sınırlı sorumluluk ve tek kişiyle kurulabilmesi. Hissedarın sorumluluğu koyduğu sermayeyle sınırlı kalıyor, kişisel varlıklar şirket borcundan ayrışıyor.

Konteyner ölçeğinde iş yapan bir ihracatçı için Sole Trader yapısı uygun değil. Sınırsız kişisel sorumluluk taşıdığı için tek bir ticari uyuşmazlık kişisel varlıkları riske atıyor. Ltd yapısı hem sorumluluğu sınırlıyor hem alıcı tarafında doğrulanabilir bir referans oluşturuyor.

Kuruluş süreci adım adım nasıl işliyor?

Süreç beş adımda tamamlanıyor ve tamamı çevrimiçi ilerliyor.

Birinci adım isim sorgusu. Companies House kayıtlarında aynı veya çok benzer bir isim varsa başvuru reddediliyor. Hassas kelime içeren isimler ek onay gerektirdiği için süreci uzatıyor. İlk tercihin yanına iki yedek isim hazırlamak zaman kazandırıyor.

İkinci adım kimlik doğrulama. İki yol var, ikisi arasında hem süre hem maliyet farkı bulunuyor.

Üçüncü adım bilgi ve belge gönderimi. Direktör ve hissedar bilgileri, adresler, SIC kodu ve sermaye yapısı hazırlanıyor.

Dördüncü adım tescil başvurusu. Companies House dijital başvuruları genellikle 24 saat içinde işleme alıyor.

Beşinci adım belgelerin teslimi. Kuruluş belgesi, ana sözleşme, şirket numarası ve şirket parolası niteliğindeki authentication code çevrimiçi olarak elinize geçiyor.

Kimlik doğrulama nasıl yapılıyor?

Birinci yol doğrudan Companies House üzerinden ilerliyor. GOV.UK One Login hesabı açılıyor, biyometrik pasaportla yüz tanıma yapılıyor. İşlem ücretsiz ve yaklaşık 15 dakika sürüyor. Doğrulama tamamlandığında verilen personal code kişiye ait oluyor, sonraki şirketlerde ve direktörlüklerde de geçerli kalıyor.

İkinci yol yetkili kurumsal hizmet sağlayıcı üzerinden yürüyor. Companies House tarafından yetkilendirilmiş sağlayıcılar doğrulamayı sizin adınıza yapıyor. Pasaportu olmayıp yeni tip kimlik kartıyla işlem yapmak isteyenler ve çevrimiçi doğrulamada takılanlar ikinci yolu kullanıyor.

Türkiye'den başvuranlarda çevrimiçi doğrulama bazen ilk denemede sonuç vermiyor. Pasaport çipinin okunmaması, ışık koşulları ve belirli telefon modellerindeki uyumsuzluk sebep olarak öne çıkıyor. Yeniden deneme gerektiğinde adım bir günden birkaç güne çıkabiliyor. Companies House Kasım 2026'ya kadar milyonlarca kişinin doğrulama yapmasını beklediği için erken davranmanın somut karşılığı var.

Kuruluş ne kadar sürüyor?

Kanal seçimi hem ücreti hem süreyi belirliyor.

Dijital kuruluş harcı 1 Şubat 2026'da 50 sterlinden 100 sterline yükseldi. Artış, Companies House'un genişletilmiş yetkilerini finanse etmek için yapıldı. Hizmet sağlayıcı paketleri harcın üzerine ekleniyor.

Kuruluş bittiğinde şirket var oluyor ama operasyon hemen başlamıyor. UTR numarası HMRC'den posta ile geliyor ve yaklaşık bir ila üç hafta sürüyor. Fintech banka hesapları yaklaşık bir ila beş iş gününde açılıyor, geleneksel bankalarda süre iki ila dört haftaya çıkabiliyor. Şirket, banka hesabı ve vergi numarası dahil tam operasyonel olmak iki ila dört hafta istiyor.

Süreci uzatan yedi sebep tekrarlanıyor. İsim reddi, hassas kelimeler, kimlik doğrulamasında takılma, eksik veya hatalı bilgi, yanlış kanal seçimi, hafta sonu ve resmi tatiller, yoğunluk dönemleri. Sezonluk ihracat yapan bir firma takvimi buna göre kurmak zorunda.

Gümrükte EORI numarası neden gerekiyor?

Mal bir gümrükten geçtiğinde idare tek soru soruyor, sevkiyattan kim sorumlu. Cevabı EORI numarası veriyor. Vergi ve harçlar numaraya bağlanıyor, belgeler numarayla eşleştiriliyor. Numarası olmayan gönderi sınırda bekliyor.

İki yaygın yanlış var. Birincisi, şirket kurmanın otomatik olarak EORI kazandırdığı sanılıyor. HMRC'ye ayrıca başvurmak gerekiyor, başvuru ücretsiz ve genellikle birkaç iş günü sürüyor. KDV kaydınız varsa numara KDV numaranıza bağlı üretiliyor, o yüzden çoğu durumda önce KDV sonra EORI sırası izleniyor.

İkincisi, herkesin numaraya ihtiyacı olduğu düşünülüyor. Yazılım, danışmanlık, ajans ve dijital ürün satan şirketlerin EORI'ye hiç ihtiyacı yok. Gereksiz başvuru zaman kaybından başka bir şey getirmiyor.

Büyük Britanya ile başka bir ülke arasında ticari mal hareketi yapan her işletme GB EORI numarası alıyor. Kuzey İrlanda üzerinden işlem yapanlar için XI numarası, Avrupa Birliği tarafında işlem yapanlar için EU numarası ayrıca gündeme geliyor. Üçü birbirinin yerine geçmiyor.

İngiltere şirketi hangi vergilere tabi?

Dört temel vergi kalemi var. Kurumlar vergisi, katma değer vergisi, maaş vergisi ve temettü vergisi.

Kurumlar vergisi tek oranlı değil. Kâr 50.000 sterlinin altındayken oran yüzde 19, 250.000 sterlinin üzerindeyken yüzde 25. Aradaki bölgede marjinal indirim devreye giriyor, vergi ana orandan hesaplanıp bir düzeltme düşülüyor.

Eşikler ilişkili şirket sayısına bölünüyor. Birden fazla şirketi olan bir sanayici için dilimler aşağı iniyor. Kurumlar vergisi hesap dönemi bitiminden dokuz ay bir gün sonra ödeniyor, beyanname on iki ay içinde veriliyor. Ödemenin beyannameden önce gelmesi ilk yıl şaşırtıyor.

Maaş ödeyen şirket ayrıca işveren sigorta primi ödüyor. Eşik 5.000 sterline indi ve oran yüzde 15 oldu. 12.570 sterlinlik maaşta şirketin ödediği prim 1.135,50 sterlin tutuyor. Temettü oranları da iki puan yükseldi, temel oran yüzde 8,75'ten yüzde 10,75'e çıktı.

KDV kaydı ne zaman zorunlu oluyor?

KDV herkeste aynı işlemiyor ve ihracatçı için ayrım kritik.

Birleşik Krallık'ta kurulu sayılan işletmeler için kayıt eşiği 90.000 sterlin. Eşik 1 Nisan 2024'te 85.000 sterlinden çıkarıldı ve o günden beri değişmedi. Standart oran yüzde 20, indirimli oran yüzde 5, bazı kalemlerde sıfır oran uygulanıyor.

Kurulu sayılmak yalnızca kayıtlı adrese sahip olmak demek değil. HMRC ülkede gerçek bir faaliyet ve kaynak arıyor. Kurulu sayılmayan işletmelerde eşik sıfır, ilk satıştan itibaren kayıt gerekebiliyor. Malını İngiltere'deki bir depoda tutan ihracatçı için kural doğrudan devreye giriyor, ciro düşük olsa bile kayıt gündeme geliyor.

Eşik kontrolü de yıl sonunda bir kez yapılmıyor. Her ay sonunda geriye doğru son on iki ayın toplam vergiye tabi cirosuna bakılıyor ve pencere her ay bir adım kayıyor. Yıl sonunda bakmak geç kalmak anlamına gelebiliyor.

Kuruluştan sonra hangi yükümlülükler başlıyor?

Şirket açık kaldığı sürece iki beyan zorunlu tutuluyor. Onay beyanı sicildeki bilgilerin güncel olduğunu teyit ediyor, yıllık hesap bildirimi mali tabloyu sunuyor. Hiç satış yapılmasa bile ikisi de veriliyor.

Confirmation statement harcı da 1 Şubat 2026'da değişti. Dijital gönderimde 34 sterlinden 50 sterline yükseldi, kağıt gönderimde 110 sterlin uygulanıyor. Aynı düzenleme paketi kuruluş harcını da yükseltmişti.

Beyan tarafında 2026'da bir değişiklik daha yaşandı. HMRC'nin ücretsiz kurumlar vergisi beyan servisi 31 Mart 2026'da kalıcı olarak kapandı. Artık faaliyetsiz şirketler dahil her limited şirket kurumlar vergisi beyannamesini HMRC onaylı ticari yazılım üzerinden ya da muhasebeci aracılığıyla vermek zorunda. Beyanı sıfır maliyetle kendi başına gönderme seçeneği ortadan kalktı.

Beyan verilmediğinde önce ceza uygulanıyor, devamında şirket resen kapatılabiliyor. Sicilden silinen şirketin varlıkları devlete geçebiliyor ve banka hesapları bloke olabiliyor. Tarihler şirketin kuruluş tarihine bağlı olduğu için takvimi kuruluş anında not etmek en ucuz önlem.

Şirket kurulduktan sonra banka hesabı nasıl açılıyor?

Limited şirket ayrı bir tüzel kişilik olduğu için finansal işlemlerin kişisel hesaplardan tamamen ayrılması gerekiyor. Banka hesabı olmadan fatura tahsil edilemiyor, tedarikçiye ödeme yapılamıyor ve HMRC'ye vergi ödemesi gerçekleştirilemiyor.

Türkiye'den kuran ihracatçıların büyük çoğunluğu fintech tarafını tercih ediyor. Wise Business en yaygın seçenek olarak öne çıkıyor, çoklu para birimi ve düşük çevrim maliyeti sebebiyle. Revolut Business benzer bir yapı sunuyor, harcama yönetimi tarafında güçlü. Uluslararası müşteriden kart ödemesi alan işletmeler PayPal Business hesabını yanına ekliyor.

Geleneksel bankalar da şirket hesabı açıyor. Barclays, HSBC ve Lloyds gibi kurumlar genellikle Birleşik Krallık'ta fiziksel olarak bulunan yöneticileri tercih ediyor, süreç de iki ila dört haftaya uzuyor. Türkiye'den yönetilen bir şirket için pratik yol fintech tarafından geçiyor.

Başvurularda en sık takılan yer bilgi eşleşmesi oluyor. Şirket adı, adres ve kayıt numarası Companies House kaydıyla birebir aynı yazılmalı. Kuruluş belgesi, adres teyidi, direktör kimliği ve iş modelini anlatan kısa bir açıklama çoğu başvuruda isteniyor.

İngiltere diğer rotalarla nasıl karşılaştırılıyor?

Karar aşamasında üç ülke yan yana konuyor. Aradaki fark hem giriş maliyetinde hem yıllık yükte ortaya çıkıyor.

Amerika rotası Stripe ve Amerikan pazarına doğrudan erişim isteyen yapılar için öne çıkıyor. Kurulum süresi ve masrafı ise yüksek kalıyor. Avrupa'ya mal satan bir Gaziantepli ihracatçı için İngiltere yapısı hem hızlı hem düşük maliyetli duruyor.

Tabloda en belirgin fark beyan sıklığında görünüyor. Türkiye'de aylık ve üç aylık beyan verilirken İngiltere'de yılda bir kez veriliyor. Küçük ve orta ölçekli bir işletme için operasyonel yük farkı yıl boyunca hissediliyor.

Gaziantepli ihracatçının sık takıldığı noktalar neler?

Uygulamada tekrarlanan hatalar var. Sıralamak faydalı oluyor.

İsim ve kayıt eşleşmesi. Ödeme sağlayıcısı ve banka başvurularında şirket adının, adresin ve kayıt numarasının Companies House kaydıyla harfi harfine aynı olması gerekiyor. Ltd ile Limited farkı bile başvuruyu geciktirebiliyor.

Türkiye tarafının unutulması. İngiltere'de şirket kurmak Türkiye'deki kişisel vergi mükellefiyetinizi ortadan kaldırmıyor. Türkiye'de tam mükellefseniz dünya genelindeki kazancınız beyana tabi olabilir. Çifte vergilendirme anlaşmasının nasıl uygulanacağı kişiye özel, mali müşavirinizle değerlendirmeniz gerekiyor.

İthalat KDV'si ile gümrük vergisinin karıştırılması. İkisi ayrı kalemler ve kurumlar vergisinden bağımsız. İkisi de nakit akışını doğrudan etkiliyor, ürün grubuna göre önceden hesaplamak gerekiyor.

Gizlilik beklentisi. İngiltere şeffaf bir sicile sahip. Şirket sahipliği ve hesap özetleri kamuya açık. Gizlilik arayan bir yapı değil, beklentiyi buna göre kurmak gerekiyor.

Beyan takviminin kaçırılması. Onay beyanı ve yıllık hesap tarihleri kuruluş tarihine bağlı. Sağlayıcıyla çalışan girişimciler için hatırlatma genellikle hizmete dahil oluyor.

Karar verirken neye bakmalı?

Gaziantepli bir ihracatçı için hesap dört başlıkta toplanıyor. Alıcının güveneceği bir tüzel kimlik, çalışan bir tahsilat altyapısı, gümrükte geçerli bir kayıt ve takip edilen bir beyan takvimi.

Giriş maliyeti düşük kalıyor. Asgari sermaye 1 sterlin ve bloke edilmesi istenmiyor. Muhasebeci tutma zorunluluğu bulunmuyor ve beyan yılda bir veriliyor. Türkiye'de aylık ve üç aylık beyan verilirken aradaki operasyonel yük farkı belirgin hale geliyor.

Karşılığında sicil şeffaflığı ve düzenli beyan disiplini geliyor. Yapıyı kurmadan önce bu iki başlığı kabul etmek, sonradan yaşanacak sürprizleri ortadan kaldırıyor.