Mülkiyet Hakkı Otomatik Kesinti Çarkı Değildir: Belediyeler İhtiyaçtan Fazla İmar Kesintisi Yapamaz!
"İmar Kanunu’nun 18. maddesi uyarınca uygulanan Düzenleme Ortaklık Payı (DOP), belediyelerin keyfi olarak vatandaştan arsa toplama aracı değildir. Kanundaki %45 oranı bir hak değil, mutlak bir üst sınırdır."
İmar uygulamalarında son dönemde en çok karşılaştığımız ve vatandaşlarımızı mağdur eden en büyük hukuki yanlışlardan biri, belediyelerin parselasyon yaparken adeta bir refleksle her taşınmazdan doğrudan %45 oranında Düzenleme Ortaklık Payı (DOP) kesmesidir. Vatandaşın tapulu malından yapılan bu büyük kesinti, hukuka ve kanunun özüne açıkça aykırıdır.
Kanun %45 Kesilsin Demiyor, "En Fazla" %45 Kesilebilir Diyor!
Kanun koyucu, 3194 sayılı İmar Kanunu’nda belediyelere "Her imar uygulamasında vatandaşın toprağının %45'ine el koyun" dememiştir. Maddede geçen %45, idarenin hiçbir şartta aşamayacağı tavan sınırdır.
Asıl olan, o bölgedeki yol, park, yeşil alan, okul ve cami gibi ortak kullanım alanlarının ne kadar yer kapladığıdır. Eğer imar planı yapılan o bölgede, kamusal alanlar için parsel yüzölçümlerinin toplamda sadece %20’sine ihtiyaç duyuluyorsa, belediyenin vatandaştan yapabileceği kesinti oranı da en fazla %20 olmak zorundadır.
"Nasıl Olsa Kanun İzin Veriyor" Mantığı Hukuksuzluktur
İhtiyaç %20 iken vatandaştan %45 kesinti yapmak, aradaki %25’lik hakkı gasp etmektir. Belediyeler, "Biz şimdiden %45’i kesip alalım, fazlasını ileride başka işler için belediye mülkü yaparız" ya da "Gelecekteki başka planlar için kenarda dursun" mantığıyla hareket edemezler. İhtiyaç fazlası yapılan her bir metrekarelik kesinti, mülkiyet hakkının özüne dokunan haksız bir müdahaledir ve Danıştay kararlarıyla da defalarca iptal edilmiştir.
Vatandaşlarımız Haklarını Arasınlar
Bir bölgede imar uygulaması (18 uygulaması) yapıldığında, vatandaşlarımızın askıya çıkan parselasyon planlarını ve DOP hesabını mutlaka bir uzman eşliğinde incelemesi gerekir. Eğer bölgedeki fiziki donatı ihtiyacı düşük olmasına rağmen tapularından %45 oranında kesinti yapıldığını görürlerse;
1. Önce askı süresi içinde belediyeye yazılı itirazda bulunmalılar,
2. İtirazın reddedilmesi durumunda ise yasal süresi içinde İdare Mahkemesi’nde parselasyon işleminin iptali davası açmalıdırlar.
Adalet ve mülkiyet hakkı, idari kararların keyfiyetine bırakılamayacak kadar kutsaldır. Bir hukukçu ve belediye meclis üyesi olarak Belediyeleri kanunun çizdiği "ihtiyaç kadar kesinti" sınırlarına uymaya, vatandaşlarımızı da tapularına sahip çıkmaya davet ediyorum.