Türkiye, dünya kapari piyasasında İspanya ve Fas ile birlikte söz sahibi olan en kritik ülkelerin başında geliyor. Kireçli topraklara ve aşırı kuraklığa meydan okuyan yapısıyla dikkat çeken bu bitki, Anadolu coğrafyasının hemen her köşesinde kendiliğinden yetişebildiği gibi, son yıllarda planlı tarımsal yatırımların da gözdesi haline geldi.
Kurak Arazilerin Yeni Gözdesi: Sulama Masrafı Sıfır!
Kaparinin çiftçiye sunduğu en büyük kolaylık, toprağın derinliklerine ulaşan devasa kök sistemi. Bu özelliği sayesinde en sıcak ve kurak yaz aylarında dahi tek damla sulama yapılmadan gelişimini sürdürebiliyor. Tarıma elverişsiz görülen taşlık ve eğimli tarlalar, kapari sayesinde sıfıra yakın maliyetle yüksek gelir getiren arazilere dönüşüyor. Üstelik bu güçlü kökler, toprağı sımsıkı tutarak erozyonun önüne geçilmesinde de doğal bir kalkan görevi görüyor.
Kıyıdan Doğu'ya Türkiye'nin Dört Bir Yanında Yetişiyor
İklim ve rakım farklarına kolayca uyum sağlayan kapari, Türkiye'de iki ana tür üzerinden geniş bir coğrafyaya yayılmış durumda:
Kıyı Kesimlerinde Boylu Kapari: İzmir, Aydın, Manisa, Denizli, Muğla, Antalya ve Mersin hattında, deniz seviyesinden 300 metre yüksekliğe kadar olan bölgelerde "boylu kapari" türü hakimiyet kuruyor.
İç ve Doğu Bölgelerde Bodur Kapari: Orta Anadolu, Güneydoğu Anadolu'da Şanlıurfa, Mardin, Batman çevreleri ile Doğu Karadeniz'in iç kısımlarında 1.800 metre rakıma kadar "bodur kapari" doğal olarak yetişiyor.
Doğadan toplamanın ötesine geçen üreticiler, artık işin ticari boyutunu büyüterek profesyonel bahçeler kuruyor. Burdur, Tekirdağ, Kırıkkale, Manisa ve Antalya gibi illerde oluşturulan kapari tarlaları, atıl durumdaki toprakları ekonomiye kazandırıyor.
İlaç ve Kozmetik Devlerinin Peşinde Olduğu Hammadde
Hasat edilen kapariler sadece sofralara değil, dev sanayi kollarına da hitap ediyor. Özenle işlenen ürünler; konserve ve turşu olarak mutfaklara girerken, özütleri ise ilaç ve kozmetik sektörünün vazgeçilmez hammaddesi olarak başta Avrupa olmak üzere pek çok ülkeye satılıyor. Türkiye içinde de gurme marketlerden aktarlara, büyük zincirlerin meze reyonlarından şarküterilere kadar geniş bir alıcı kitlesi bulunuyor.
Anadolu'da "Gebre Otu" ve "Kedi Tırnağı" Olarak Biliniyor
Anadolu insanının yüzyıllardır şifa ve gıda amacıyla tükettiği bu bitki, yöreden yöreye farklı isimlerle anılıyor. Vatandaşlar arasında kapariye; gebre otu, kedi tırnağı, keper, menginik ve hint hıyarı gibi isimler de veriliyor.